Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ama net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de narin tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, puro adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir duman notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net okunur değerlendirme günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül yapısı şaşar.